LinkedIn’i ilk kullanmaya başladığımız dönemlerde platformun daha net bir amacı vardı. İş hayatı, profesyonel bağlantılar, kariyer fırsatları, sektör gündemi, şirket haberleri, iş ilanları ve mesleki paylaşımlar…
Kısacası LinkedIn, iş dünyasının daha düzenli, daha ciddi ve daha profesyonel tarafını temsil ediyordu.
Elbette hiçbir sosyal medya platformu başladığı gibi kalmak zorunda değil. Zamanla kullanıcı profili değişir, kullanım alışkanlıkları gelişir, içerik türleri çeşitlenir. Bu çok normal. Ancak son yıllarda LinkedIn’e baktığımda, platformun yavaş yavaş kendi amacından uzaklaştığını düşünüyorum.
Bugün LinkedIn’de artık sadece iş dünyasına dair içerikler görmüyoruz. Şikayetler, kişisel serzenişler, gündelik öfke patlamaları, fazla duygusal hikâyeler, abartılı başarı anlatıları, dolaylı imalar, firmalara açık mesajlar, müşteri memnuniyetsizlikleri, hatta zaman zaman neredeyse kişisel hesaplaşmalar…
Bunların hepsi LinkedIn akışında kendine yer buluyor.
Ve ister istemez insan şunu soruyor:
LinkedIn gerçekten hâlâ profesyonel bir iş ağı mı, yoksa zamanla herkesin her şeyi yazdığı başka bir sosyal medya platformuna mı dönüştü?
Şikayet Platformuna Dönen Bir Profesyonel Ağ
Son yıllarda LinkedIn’de en çok dikkatimi çeken şeylerden biri, platformun giderek bir şikayet alanı gibi kullanılmaya başlanması.
Bir firmadan memnun kalmayan biri LinkedIn’de yazıyor.
Bir hizmet sürecinde sorun yaşayan biri markayı etiketliyor.
Bir iş görüşmesinden olumsuz dönen biri süreci ifşa ediyor.
Bir çalışan eski işyerine dolaylı mesaj veriyor.
Bir müşteri yaşadığı problemi uzun uzun anlatıyor.
Elbette haksızlıklar dile getirilebilir. İnsanlar yaşadığı sorunları paylaşabilir. Firmalar da eleştirilebilir. Bunda temel olarak yanlış bir şey yok. Hatta bazı durumlarda açıkça konuşmak, firmaların kendini düzeltmesi için faydalı bile olabilir.
Ama burada yine ince bir çizgi var.
- Her sorun LinkedIn’e taşınmalı mı?
- Her memnuniyetsizlik profesyonel ağa açık bir şikayet olarak yazılmalı mı?
- Her anlaşmazlık, herkesin görebileceği bir içerik haline getirilmeli mi?
Bence hayır.
Çünkü LinkedIn’de yapılan bir paylaşım sadece şikayet edilen firmayı ya da kişiyi değil, paylaşımı yapan kişinin profesyonel algısını da etkiliyor. Bazen haklı bir şikayet bile yanlış bir üslupla yazıldığında, haklılığı gölgede bırakabiliyor.
Bir sorunu anlatmak başka bir şeydir, öfkeyi içerik haline getirmek başka bir şey.
Profesyonellik Sadece Unvanla Olmuyor
LinkedIn’de hepimiz bir şekilde profesyonel kimliğimizle varız. Profilimizde iş deneyimlerimiz, unvanlarımız, eğitimlerimiz, projelerimiz ve bağlantılarımız görünüyor. Yani bu platformda yazdığımız her şey, ister istemez bizim iş hayatındaki duruşumuzun da bir parçası haline geliyor.
Bu yüzden LinkedIn’de paylaşım yaparken sadece “ne söylediğimize” değil, “nasıl söylediğimize” de dikkat etmek gerekiyor.
Bir şirketi eleştirebiliriz.
Bir hizmeti yetersiz bulabiliriz.
Bir süreci yanlış yönetilmiş görebiliriz.
Bir uygulamayı haksız bulabiliriz.
Ama bunu yaparken kullandığımız dil, bizim de profesyonel kimliğimiz hakkında bir fikir verir.
Bazen LinkedIn’de öyle paylaşımlar görüyorum ki, kişi haklı bile olsa yazının tonu, seçilen kelimeler ve oluşturulan atmosfer meseleyi profesyonel bir eleştiriden çıkarıp kişisel bir saldırıya dönüştürüyor.
Oysa iş dünyasında eleştiri de bir olgunluk ister.
Sert olmakla kaba olmak aynı şey değildir.
Net olmakla kırıcı olmak aynı şey değildir.
Hakkını aramakla linç çağrısı yapmak aynı şey değildir.
LinkedIn gibi bir platformda bu ayrımı korumak bence çok önemli.
Her Hikâye İlham Vermek Zorunda mı?
LinkedIn’in amacı dışına kaydığı alanlardan biri de abartılı hikâye anlatıcılığı.
Eskiden insanlar iş değişikliklerini, projelerini, başarılarını veya sektörel fikirlerini paylaşırdı. Şimdi ise bazen en sıradan olaylar bile uzun, dramatik ve ders çıkarılması gereken hikâyelere dönüştürülüyor.
Bir kahve içiliyor, oradan liderlik dersi çıkıyor.
Bir taksi yolculuğu yapılıyor, müşteri deneyimi analizi geliyor.
Bir çocukla konuşuluyor, girişimcilik vizyonu anlatılıyor.
Bir başarısızlık yaşanıyor, sonunda mutlaka “asla pes etmeyin” mesajı veriliyor.
Elbette hayatın içinden öğrenilecek çok şey var. Ben de kişisel gözlemlerin değerli olduğuna inanıyorum. Ancak her yaşanan olayın kurumsal bir ders, liderlik mesajı ya da motivasyon hikâyesi gibi sunulması bir süre sonra samimiyetini kaybediyor.
İnsan bazen şunu hissediyor:
Bu gerçekten yaşanmış bir deneyim mi, yoksa etkileşim almak için kurgulanmış bir içerik mi?
LinkedIn’de samimi hikâyelere ihtiyaç var. Ama samimiyet, sürekli dramatize edilen içeriklerle değil, doğal bir anlatımla mümkün olur.
Başarı Paylaşımı mı, Görünürlük Yarışı mı?
LinkedIn’de başarı paylaşımı elbette olmalı. Bir insan emek verdiği bir projeyi duyurabilir, yeni bir işe başladığını paylaşabilir, ekibinin başarısını kutlayabilir, aldığı bir eğitimi veya sertifikayı gösterebilir. Bunlar platformun ruhuna uygun şeyler.
Ama burada da zamanla başka bir noktaya geldik.
Artık bazı paylaşımlarda başarıdan çok görünürlük arzusu hissediliyor. Her küçük gelişme büyük bir zafer gibi sunuluyor. Her toplantı stratejik bir dönüm noktası, her etkinlik benzersiz bir deneyim, her sertifika kariyer yolculuğunda dev bir adım gibi anlatılıyor.
Bu da LinkedIn’i zamanla gerçek başarıların değil, parlatılmış anlatıların platformu haline getiriyor.
Oysa iş hayatı sadece başarıdan ibaret değil. Süreç var, emek var, zorluk var, hata var, beklemek var, bazen olmamak var.
Bence LinkedIn’de daha gerçekçi paylaşımlara ihtiyacımız var. Sadece kazandıklarımızı değil, öğrendiklerimizi de anlatan; sadece başarıyı değil, süreci de görünür kılan; sadece kendini öven değil, gerçekten fayda sağlayan içeriklere…
Şirketlere Açık Mektuplar
LinkedIn’de sık gördüğüm içeriklerden biri de firmalara yazılan açık mektuplar.
Bir kargo firması, bir banka, bir teknoloji şirketi, bir işveren, bir hizmet sağlayıcı etiketleniyor ve uzun bir şikayet metni yazılıyor. Bazen gerçekten ciddi mağduriyetler anlatılıyor. Bazen de çözülebilecek küçük bir konu, büyük bir kriz diliyle kamuoyuna taşınıyor.
Burada da yine aynı noktaya geliyoruz: Ölçü.
Bir konu özel kanallardan çözülebilecekse, önce o yollar denenmeli. Müşteri hizmetleri, yazılı başvuru, ilgili departman, resmi süreçler… Bunlar tüketildikten sonra hâlâ çözüm yoksa, kamusal görünürlük belki bir baskı unsuru olabilir.
Ama LinkedIn’i ilk refleks olarak şikayet tahtası gibi kullanmak, platformun profesyonel niteliğini zedeliyor.
Üstelik bu durum firmalar için de garip bir iletişim baskısı oluşturuyor. Çünkü artık bazı markalar, doğrudan iletişim kanallarından gelen taleplerden çok, sosyal medyada görünür olan şikayetlere daha hızlı dönüş yapıyor. Bu da kullanıcıyı ister istemez “sorunumu çözmek için görünür olmam gerekiyor” noktasına itiyor.
Böyle olunca problem daha da büyüyor.
Kişisel Hayatın Fazla Açılması
LinkedIn’de kişisel paylaşımlara tamamen karşı değilim. İnsan iş hayatında sadece unvandan ibaret değil. Hepimizin hayatı, duyguları, kayıpları, sevinçleri, yorgunlukları, umutları var. Bazen bunları paylaşmak da çok insani.
Ama LinkedIn’in profesyonel bir alan olduğunu unutmadan hareket etmek gerekiyor.
Bazı içerikler var ki, LinkedIn’den çok farklı bir sosyal medya platformuna ait gibi duruyor. Aşırı kişisel detaylar, aile içi meseleler, özel hayat kırgınlıkları, duygusal hesaplaşmalar ya da tamamen gündelik serzenişler…
Bunlar bir insanın hayatında gerçek olabilir. Ama her gerçek, her platformda paylaşılmak zorunda değildir.
Bazen sınır koymak, profesyonelliğin bir parçasıdır.
LinkedIn’i Daha Doğru Kullanmak Mümkün mü?
Bence mümkün.
LinkedIn hâlâ çok değerli bir platform olabilir. Doğru kullanıldığında sektörel bilgiye ulaşmak, yeni insanlarla tanışmak, iş fırsatlarını görmek, fikir paylaşmak, profesyonel gelişimi desteklemek ve kurumların iş yapış biçimlerini anlamak için güçlü bir alan.
Ama bunun için biraz daha bilinçli kullanıma ihtiyaç var.
Mesela bir şikayet yazılacaksa, önce üslup düşünülmeli.
Bir başarı paylaşılacaksa, gerçekten neyin değer kattığı anlatılmalı.
Bir kişisel hikâye paylaşılacaksa, bunun okuyucuya ne söylediği sorgulanmalı.
Bir firma eleştirilecekse, konu somut, adil ve ölçülü şekilde ifade edilmeli.
Bir görüş yazılacaksa, sadece tepki değil, düşünce içermeli.
Bence LinkedIn’in ihtiyacı olan şey daha fazla içerik değil, daha nitelikli içerik.
Her Platformun Bir Ruhuna İhtiyacı Var
Sosyal medya platformları zaman içinde birbirine benzemeye başladı. Instagram’da haber görüyoruz, Twitter’da kariyer tavsiyesi, LinkedIn’de kişisel drama, TikTok’ta finans önerisi…
Belki de bu çağın doğal sonucu bu. Her platform biraz diğerine karışıyor. Ama yine de her mecranın bir ruhu olması gerektiğine inanıyorum.
LinkedIn’in ruhu da bence profesyonel saygınlık, iş dünyasına dair fikir alışverişi, kariyer gelişimi, sektörel bilgi ve ölçülü iletişim üzerine kurulu olmalı.
Bu, LinkedIn’in sıkıcı olması gerektiği anlamına gelmiyor. Aksine daha insani, daha gerçek ve daha samimi bir LinkedIn mümkün. Ama samimiyet ile ölçüsüzlük birbirine karıştırılmamalı.
Her düşünce paylaşılabilir ama her tepki paylaşım değeri taşımaz.
Her sorun anlatılabilir ama her şikayet doğru platformda değildir.
Her başarı kutlanabilir ama her küçük gelişme büyük bir hikâyeye dönüşmek zorunda değildir.
Biraz Daha Ölçü, Biraz Daha Niyet
Benim LinkedIn’e dair temel eleştirim aslında şu: Platform giderek amacından uzaklaşıyor ve her şeyin paylaşıldığı genel bir sosyal medya alanına dönüşüyor.
Şikayet etmek, görünür olmak, kişisel hikâyeler anlatmak, başarıları parlatmak, firmaları etiketlemek, gündelik duyguları paylaşmak…
Bunların her biri tek başına yanlış olmayabilir. Ama hepsi bir araya geldiğinde LinkedIn’in profesyonel niteliği zayıflıyor.
Belki de paylaşmadan önce kendimize birkaç basit soru sormamız gerekiyor:
- Bu paylaşım gerçekten bu platforma uygun mu?
- Bir değer katıyor mu?
- Üslubum profesyonel mi?
- Konu somut mu?
- Bunu paylaşmam çözüm üretmeye mi hizmet ediyor, yoksa sadece tepki mi boşaltıyor?
Bu sorular bile LinkedIn’i daha doğru kullanmak için yeterli bir başlangıç olabilir.
Çünkü iş dünyasında görünür olmak kadar, nasıl göründüğümüz de önemlidir.
Ve belki de LinkedIn’de en çok ihtiyacımız olan şey, daha çok paylaşım yapmak değil; biraz daha düşünerek paylaşmaktır.